Pobuna u raju

 

Mi smo danas u paradoksalnoj situaciji jer smo zaboravili zašto smo tu gde smo; počinjemo da verujemo da smo ovde zbog Grka, a ne zbog toga što je jedna luda, hazarderska politika, pre svega u finansijskom sektoru, dovela do krize koja je zatim stvorila krizu javnog duga. To je takav trijumf manipulacije, takav uspeh finansijskog sektora da sam zadivljen veštinom kojom je to urađeno.[1]

 Ekonomista Nebojša Katić o grčkoj krizi, u odgovoru na pitanje da li ističe vreme liberalnom kapitalizmu

Ništa od ovoga nije trebalo biti, pomišljam sećajući se optimizma jednog svog profesora od pre tridesetak godina, kada je govorio o budućnosti. Premda nemam ličnih razloga da se žalim, jer sedim u bašti kafea pored Giudecca kanala u Veneciji, na rivi uz koju su ukotvljene najveće jahte, možda mi je profesor u misli došao baš radi njih. Sadašnjost na koju smo osuđeni nije ona iz njegove vizije, već od nekoga ko nas je iskonski mrzeo i bio dovoljno moćan da je ostvari. Posmatram komešanje na najbližoj jahti. Nekoliko livrejisanih mladića sišlo je na improvizovani dok koji su vlasti Venecije podigli za praznik Redentore, da bi primili ovakve goste. U rukavac između doka i rive uplovio je čamac sa kabinom i oplatom od crvenkastog drveta, a malo zatim sa jahte je sišla i mlada žena velike lepote, bez primesa modnog unakažavanja. Stupivši na čamac-taksi nazvan Tosca, okrenula se i veoma ljubazno mahnula mladićima sa doka, u znak pozdrava. Uskoro je za čamcem ostao vodeni trag i morska pena koja se brzo istopila. Continue reading

Vukovi, ovce i pastiri

 

„Ovo je pjevačko društvo!“, uzviknu general Gavro Perazić u „Kino oku“, davnih osamdesetih. Po Brozovoj smrti, koja ih je otvorila, brzo su usledili kosmetski nemiri, a u januaru 1983. i finansijski slom. Premda su podaci o visini spoljne zaduženosti Jugoslavije bili proglašeni za državnu tajnu, iz stranih publikacija se doznalo kako ona doseže 20 milijardi dolara. Zemlja, u čiju mapu se čiodom nije moglo zabosti da se ne pogodi u neku fabriku što je proizvodila robu za izvoz, sa razvijenom poljoprivredom, turizmom, te doznakama Jugoslovena koji su živeli u inostranstvu, postala je nesolventna. Učinci napora svih vlada, od Đuranovićeve do Markovićeve, svodili su se na dobijanje novih kredita i prolongiranje dospelih obaveza, a smešak partijskim drugovima već na surčinskom aerodromu, bio je znak da je poseta MMF-u bila uspešna.

Tada je narod, kome sposobnost rasuđivanja mnogi neopravdano osporavaju, počeo da se bori za život, kako je umeo. „Plesne godine“, što su prethodile ratnim, napravile su od Jugoslavije, po tačnom Perazićevom opažanju, društvo u kom je bila isplativija ali i izglednija estradna od bilo koje ozbiljne profesije, jer su ljudi, zapali u krizu, maštali o boljem životu koji im je otet. Continue reading

L’infantile ricerca della felicità

di Predrag Andjelic

Luminosi Giorni, rivista di cultura politica

 

“Avevi paura?” – gliel’avevo chiesto dopo che due deltaplani a motore erano atterrati sul prato, avevano frenato dritti fino alla fine della pista, e sapendo già come lei mi avrebbe risposto. Le condizioni di volo in quei giorni stavano peggiorando, e l’approssimarsi del vento era nell’aria. Si tolse l’elmetto mentre i suo capelli castano chiaro ricadevano sulle spalle.

“E’stato grande!” – mi disse – “Adoro la sensazione che provoca l’adrenalina! Un po’ di tempo fa, correndo sul circuito, sono caduta dalla moto ma mi sono subito alzata e ho sono andata avanti!”. Mi fa sorridere questo suo caratterino: domani sarà già in Spagna per uno shooting di moda, e dopodomani da qualche altra parte ancora nel mondo…  Continue reading

Cosa rappresenta Djokovic per i Serbi. Ma onestamente.

di Predrag Andjelic

Luminosi Giorni, rivista di cultura politica

 

Novak Djokovic, per chi non lo sapesse, è il tennista numero 1 al mondo nella classifica dell’ATP (Association of Tennis Professionals). E’ nato e cresciuto a Belgrado ed è perciò un serbo integrale dalla testa ai piedi. Che sia chiaro. Ogni suo successo mi entusiasma, anche se magari non mi ritrovo davanti al televisore ad imprecare se batte la palla fuori dalla linea. Ma se si tratta di ambizione, soprattutto di larga scala, il mio dilemma resta quello di capire se si tratti di colmare un grande vuoto interiore dell’anima, o un gioco nel gioco della vita a cui siamo condannati in questo spazio che è l’Universo. In ogni caso, Novak Djokovic è riuscito a realizzare il suo sogno di tennista con enorme successo, ad un prezzo che solo lui e la sua famiglia conoscono, per il quale dunque merita le più sincere congratulazioni.
Continue reading

U službi lepote i smisla

Intervju za Srpski kulturni klub, decembar 2013.

 

Poštovani gospodine Anđeliću, ispričajte nam o intelektualnom procesu stvaranja jednog romana, čiji cilj nije, prvenstveno, da zabavi, već najpre, da nam ispriča nešto važno?

– Nastojim da moja dela budu najpre lepa, jer lepota, barem prema Dostojevskom, ima u ovom ružnom svetu posebnu i plemenitu ulogu, pa ne bismo preterali kada bi rekli da je već njeno postojanje njena svrha.

Moji romani nastaju protivno svim zanatskim pravilima; stoga što ja nisam zanatlija, nego neko ko darom dobija priču koju samo treba da zaodene u ruho trilera. Mikelanđelo je govorio kako on tek oslobađa ono što je video zatočeno u kamenu. Da je ta priča dar, najbolje svedoči podatak da je dobijam poput božanskog hleba, mane, svakoga dana dovoljno za taj dan, ali samo povremeno više od toga. Kada knjigu privedem kraju, mogu da sagledam kako sam kroz sve faze rada bio vođen savršeno precizno.

Nakon objavljenog romana kao po pravilu pomalja se nova priča. Mislim da će i ovog puta biti locirana na mestima prethodne, a otkriću vam tajnu da je njen protagonista Srbin, u koga se zaljubljuje zanosna vladarka svetskih operskih scena stavljajući time sve na kocku… Continue reading

Balada o vremenu

 

Sognio un tempo

gioco e amor ritornerà

vince e perde

il rosso e il nero

il meno e il più

Alfonso Gatto, La ballata del tempo

 

Iz bašte kafea u centru grada, pogled mi između nekoliko osoba koje se približavaju izdvaja lepoticu duge, negovane kose boje kestena, vitkog stasa i gracioznog hoda. Večno mladalačkog izgleda, poput slavne italijanske pevačice Đorđe na koju podseća, širi osmeh zadovoljstva što me je videla, jer zna da joj se radujem. Uzvraćam na isti način i srdačno je pozdravljam, poklanjajući joj svojom pažnjom par divnih trenutaka u danu koji verovatno neće biti široke ruke. Ona je udata, odavno, i majka je troje dece u borbi sa životom. Pogled usmeravam ponovo u daljinu da u njoj štogod potražim, makar to bio i zaborav.

Imam prijatelja koji na pitanje kako je, odgovara da je baš onako kako mora biti. Zametak moj videše oči tvoje, u knjizi je tvojoj sve to zapisano, i dani zabeleženi, kad ih još nije bilo nijednoga… reči su cara Davida[1] koje su mi ponudile odgonetku takvog životnog stava. Premda mnogi vernici ovaj psalam tumače Davidovim uvidom istine da je bogu svačija budućnost poznata, što on samo konstatuje, moj prijatelj je kategoričan u tvrdnji da ništa ne može biti drugačije do onako kako je određeno. Na čoveku je, veli, tek da li će taj plan prihvatiti, ali to ne zadržava niti menja njegovo izvršenje.

Istini za volju i u prilog gornje tvrdnje, niko nas nije pitao kada, ni u kakvim okolnostima bismo želeli da se rodimo, što takođe važi i za umiranje. Je li, stoga, za očekivati da se naša slobodna volja konsultuje u stvarima koje su između te dve tačke? Continue reading

Intervju za Vidovdan, novembar 2012.

 

Gospodine Anđeliću, na početku da vas pitam u ime čitalaca Vidovdana o vašem novom romanu. Koliko je aktuelan i koliko je on nastavak vaših razmišljanja iznetih u prethodnim delima?

– Ne bavim se aktuelnim temama, njih prepuštam novinarima. Novi roman „Crveni krug“ je priča na više nivoa, od kojih će svako ko je bude čitao uzeti ono što je za njega – neko zanimljivi krimić, drugi ljubav između Srbina Miše i Francuskinje Katrin, a biće i onih koji će razmišljati dalje, sve do ličnosti misterioznog Juliusa i ljudi koji se sastaju u Veneciji… Možda je to nekima čudno, ali za mene je normalno da dobijam komad po komad teksta ne znajući šta će se sledeće odigrati, da bi se naposletku složila potpuno konzistentna priča, koja kao da je pisana od kraja prema početku. Ono što primim to i dam, verujem sa valjanim razlogom baš ovde i u ovom trenutku. Continue reading